Column Cobouw Jacolien Eijer

Durabilité, sécurité, connectivité!

10 december 2019

Op ons congres De Ingenieuze Stad klonk gedurende de dag een steeds helder wordend moreel appèl aan ingenieurs om leiding te nemen bij de transities waar we voor staan, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en gezonde verstedelijking. De oproep was niet alleen aan de leden van Koninklijke NLingenieurs, maar aan alle ingenieurs.

De transitieopgaven in de stad zijn complexe opgaven. Een van de sprekers, Brits hoogleraar Glenn Lyons had het over “wicked problems”, problemen. Problemen die eigenlijk niet op te lossen zijn omdat de voorwaarden tegenstrijdig en onduidelijk zijn en continu veranderen. Het gevaar is dat voor- en tegenstanders zich ingraven in hun eigen argumenten. Lyons stelt dat wicked problems vragen om het verbinden van de opponenten. Uit die verbinding ontstaat de oplossing.

Ik zie de stad als een ecosysteem, een ingenieuze stad is voor mij een stad in balans. Ecosystemen zijn complex-dynamische systemen. De complexe onderlinge relaties in het systeem, de gelaagdheid van het systeem met verschillende snelheden, de cascade-effecten, de dynamiek van de omslagpunten, het maakt zo’n systeem behoorlijk onvoorspelbaar. Ik pleit daarom voor een aanpak die lijkt op die van ecologen: groot denken, klein ingrijpen.

Sprekers als deltacommissaris Peter Glas, hoogleraar Gert-Jan Hospers en directeur NOVI Emiel Reiding maakten alle drie op hun eigen manier duidelijk dat ingenieurs hun rol onderschatten. Ingenieurs hebben meer dan gemiddeld het vermogen om de complexe opgaven te overzien en te begrijpen. Dat schept verplichtingen.

Onze bestuursvoorzitter Carla Moonen stelde in haar opening van het congres dat ingenieurs (te) weinig op de plekken zitten waar de beslissingen worden genomen. Zij is zelf de enige ingenieur in de Eerste Kamer en ook in de Tweede Kamer en het Kabinet is het aantal ingenieurs beperkt. Dat zet tot denken. Is er voldoende engineering flavour in de politiek en het bestuur van Nederland?

Ik weet niet of het nodig is dat we als ingenieurs nu massaal de politiek in gaan, maar ik ben na ons congres van vorige week wel gemotiveerd om de spreekwoordelijke barricaden op te gaan. Laten we meer ongevraagd advies geven. Laten we bij alles wat we doen duurzaamheid en veiligheid als uitgangspunt nemen en de maatschappelijk waardevolle mogelijkheden altijd zichtbaar maken. Circulariteit als eerste ontwerpprincipe. En dat niet in splended isolation, maar de verbinding leggend. Een revolutie ontketenen. Natuurlijk wel eentje die past bij ingenieurs: gedegen, genuanceerd en vriendelijk.

Vive la révolution! Durabilité, securité, connectivité!

Bron: Cobouw - 10 december 2019